Renborg từng có 12 năm sống và làm việc cho nhiều công ty Mỹ khác nhau ở Trung Quốc thuộc các ngành dầu lửa và đóng tàu. Ngay từ lúc đó, ông đã bắt đầu nghĩ đến chế độ dinh dưỡng lành mạnh và vai trò của vitamin trong đời sống con người. Giữa những năm 20, ông từng phải ngồi tù cùng nhiều người nước ngoài khác tại Trung quốc khi các lực lượng cách mạng do tướng Trần Khải Thi cầm đầu lên nắm chính quyền. Chính vào lúc này, ông bắt đầu thử nghiệm các chế độ ăn kiêng khác nhau, bởi thức ăn trong tù không đảm bảo cho sức khỏe. Song, biết lấy đâu ra các chất cần thiết cho cơ thể vào lúc đó, như chất sắt, chẳng hạn? Và ông đã tìm ra lời giải - chất bổ đầu tiên được ông dùng thử chính là … những chiếc đinh gỉ! Ông trộn một phần gỉ sắt vào thức ăn trong tù, sau đó thỏa thuận với những nhân viên cai ngục để họ mang đến cho ông các loại thảo mộc. Bằng cách đó, Carl Renborg và những người làm theo ông đã sống sót và quay trở về được quê hương.

Công ty “California Vitamins” và mô hình “phân phối một tầng”

Năm 1927, tại Mỹ, Renborg bắt tay vào việc bào chế ra các viên thuốc bổ dưỡng đi kèm với thức ăn có thành phần chính là liu-xern chứa nhiều vitamin, chất khoáng, chất đạm và các thành phần chất bổ khác. Những viên thuốc chế ra được ông phát không cho những người quen của ông dùng thử. Song, không một ai trong số đó uống thử những viên thuốc này. Lúc đó, Carl quyết định thu tiền của những người nhận thuốc vì ông hiểu: những gì được cho không thường không được ai coi trọng. Ngay lập tức, thông tin về những viên thuốc bổ dưỡng được truyền đi rất rộng (mỗi người quen của ông đều có rất nhiều người quen khác). Người ta bắt đầu xin gặp ông để hỏi thêm thông tin về sản phẩm mới này. Lẽ dĩ nhiên, Carl không thể đáp ứng được nhu cầu của tất cả mọi người. Và lúc đó, ông nảy ra một ý nghĩ  tuyệt vời...

Ông đề nghị các bạn mình tự cung cấp thông tin về loại thuốc bổ này cho những người quen của họ, và ông sẽ trả hoa hồng nếu họ bán được thuốc. Ông còn trả hoa hồng cho cả những người quen của bạn mình nếu họ tiếp thị được sản phẩm ông của đến những người quen của họ.

Network Marketing ra đời từ đấy. Năm 1934, Carl Renborg sáng lập ra công ty “California Vitamins” và áp dụng hệ thống bán hàng mà trong đó, người tiêu dùng cũng chính là người bán sản phẩm. Kết quả thu được thật tuyệt vời: phương pháp phân phối mới không những đã giúp ông khỏi phải đau đầu với việc thuê hàng nghìn nhân viên bán hàng, mà còn nhanh chóng làm ông trở nên giàu có. Công ty nhanh chóng đạt được doanh thu 7 triệu USD mà không tốn một đôla nào cho quảng cáo.

Năm 1939, Carl Renborg đổi tên công ty thành “Nutrilite Products” (lấy từ tên sản phẩm), trong khi vẫn giữ nguyên tắc lưu hành sản phẩm thuốc bổ dưỡng này. Nhân viên của ông tự tìm kiếm các đối tác phân phối mới, cung cấp cho họ những thông tin cần thiết về sản phẩm và đề nghị từng người xây dựng mạng lưới tiêu thụ riêng của mình thông qua các mối quan hệ của họ. Công ty đảm bảo cung cấp sản phẩm cho tất cả các nhà phân phối và trả hoa hồng cho từng nhà phân phối không chỉ trên số hàng họ trực tiếp bán được, mà còn trên doanh số của các nhà phân phối mà người đó tuyển dụng đuợc. Mạng luới các nhà phân phối độc lập bắt đầu phát triển với tốc độ chóng mặt. Mỗi đại diện bán hàng của công ty, hay còn gọi là “người đỡ đầu”, song song với việc bán hàng, còn đảm nhận việc tìm kiếm người phân phối mới, đào tạo và giúp đỡ người đó bán được càng nhiều hàng càng tốt - bởi điều này ảnh hưởng trực tiếp đến tiền hoa hồng của anh ta. Số hoa hồng mà nhà phân phối- đại diện của công ty - nhận được, nhiều khi là từ các thương vụ của nhóm hơn là từ các thương vụ riêng.

Như vậy, Renborg đã đưa vào ứng dụng hình thức “phân phối một tầng”, còn gọi là “bán hàng đơn cấp”. Đó cũng chính là thử nghiệm đầu tiên của hình thức phân phối trực tiếp. Và thử nghiệm này đã thành công ngoài sức tưởng tượng! Mặc dù lúc đó, nhà phân phối mới chỉ được hoa hồng trên doanh thu của những thành viên do anh ta trực tiếp tuyển dụng, mạng lưới của Renborg đã đem đến cho ông lợi nhuận khổng lồ trong một thời gian ngắn và mang lại cho những người xây dựng mạng lưới sự độc lập về tài chính.

Các giai đoạn phát triển của Network Marketing:

Theo Richard Poe, tác giả của nhiều công trình nghiên cứu về Network Marketing, sự phát triển của lĩnh vực này có thể được chia làm 4 giai đoạn sau đây:

1. Làn sóng thứ nhất (1945-1979):

Đây là giai đoạn sơ khai của Network Marketing, hay còn gọi là giai đoạn phi chính thức, khi còn chưa có các điều luật hay văn bản cụ thể nào về cơ chế kinh doanh này. Trong khi đó, các cơ quan chức trách lại tỏ ra thiếu trách nhiệm với các công ty Network Marketing khi đưa ra những quy định không phù hợp. Sự hỗn loạn của làn sóng thứ nhất chỉ kết thúc vào năm 1979, sau khi Hội đồng Thương mại Liên bang công nhận Network Marketing là một ngành kinh doanh hợp pháp.

2. Làn sóng thứ hai (1980-1989):

Được khích lệ bởi thái độ thân thiện hơn từ phía chính quyền, Network Marketing vào những năm 80 bước sang một thời kỳ mới – thời kỳ bùng nổ mô hình Network Marketing. Có thể nói, nhờ sự hỗ trợ của công nghệ mới, Network Marketing đã thực sự tạo nên một làn sóng mới trong kinh doanh. Bằng chứng là sự xuất hiện của hàng ngàn công ty hoạt động theo mô hình Network Marketing, thu hút hàng triệu người Mỹ gia nhập đội ngũ nhân viên Network Marketing. Năm 1980,  công ty “Herbalife” ra đời và đến nay đã trở thành một trong những đại gia Network Marketing trên toàn thế giới với doanh thu đạt con số khổng lồ 2,3 tỷ USD vào năm 2000, tức sau 20 năm tồn tại. Hiện “Herbalife” chính thức hoạt động và có đại diện ở 52 nước trên toàn thế giới. Công ty đã được ghi vào sách kỷ lục Guinnes với tư cách là công ty Network Marketing có tốc độ phát triển nhanh nhất thế giới. Network Marketing đã đi lên từ các sản phẩm vệ sinh cá nhân, vitamin, các chất bổ sung dinh dưỡng, đồ gia dụng, các sản phẩm cho học tập và nghỉ ngơi. Từ sau năm 1980, tỉ lệ các dịch vụ, đặc biệt là dịch vụ viễn thông bắt đầu tăng lên. Trong số các dịch vụ còn có thẻ tín dụng, dịch vụ tài chính, bảo hiểm, dịch vụ du lịch...

Tuy nhiên, ở giai đoạn này, công nghệ Network Marketing vẫn còn khá mới mẻ và vì vậy, còn quá khó và phức tạp đối với đa số công chúng.

3. Làn sóng thứ ba (1990-1999):

Đây còn gọi là giai đoạn phổ cập của Network Marketing. Thập kỷ 90 đánh dấu sự lên ngôi của ngành Network Marketing như một lĩnh vực kinh doanh nghiêm túc. Những ứng dụng mới như máy vi tính, các hệ thống quản lý và viễn thông giúp Network Marketing trở nên phổ cập với phần đông dân chúng. Chúng giúp giảm đáng kể chi phí cả về thời gian lẫn tiền bạc cho việc tổ chức hệ thống Network Marketing. Và kết quả là hàng triệu người đã đến với Network Marketing.

Theo sô liệu do tờ The Wall Street Journal công bố năm 1995, tổng số người tham gia Network Marketing ở Mỹ tăng 34% trong vòng 4 năm từ 1990 đến 1994, và số các nhà phân phối chính thức của các công ty Network Marketing tăng gấp đôi từ năm 1993 đến 1994.

Nhiều công ty nổi tiếng lúc đó đang áp dụng chiến thuật phân phối theo hàng dọc cũng nhận thấy lợi thế của bán hàng trực tiếp và nhanh chóng chuyển sang hệ thống này. Lượng tiền từ hệ thống phân phối hàng dọc chuyển sang phân phối nhiều tầng ngày càng lớn.

4. Làn sóng thứ tư (từ năm 2000 trở đi):

Làn sóng thứ tư đánh dấu sự bùng nổ của Network Marketing trên toàn cầu. Rất nhiều công ty Network Marketing thành công tại Trung quốc, Hàn quốc, Nhật và “qua mặt” cả các công ty ở Mỹ về tốc độ phát triển. Nửa cuối thập kỷ 90 còn đánh dấu những thay đổi đáng kể trong nhận thức về Network Marketing. Các tập đoàn lớn đua nhau quay ra hợp tác với các mạng lưới phân phối kiểu Network Marketing. Các chuyên viên của các tạp chí có uy tín như Wall Street Journal cũng ra sức khen ngợi Network Marketing. Không chỉ có thế, các “đại gia” trong làng doanh nghiệp thế giới còn thi nhau mở các công ty con theo mô hình Network Marketing và hợp tác chiến lược với các công ty Network Marketing. Cuộc chạy đua kiếm tiền bằng Network Marketing đã bắt đầu.

Trong vòng hơn 55 năm qua, trải qua 3 giai đoạn phát triển, Network Marketing đã thực sự lớn mạnh và trở thành một kênh phân phối hợp pháp và hiệu quả. Nếu như trước kia, nó luôn bị xem như một dạng kinh doanh không chính thức, thậm chí là phi pháp; những nhà doanh nghiệp Network Marketing không bao giờ nghĩ đến việc có thể được xuất hiện trên các tạp chí tài chính hoặc trong các bài phóng sự của Wall Street Journal, được nhắc đến trong các cuộc họp hội đồng quản trị hay tại những cuộc hội nghị khoa học của các trường đại học về kinh doanh thì cùng với làn sóng thứ 4, Network Marketing đã thoát ra khỏi sự cô lập. Hôm nay, vai trò quan trọng của mô hình Network Marketing trong nền kinh tế toàn cầu đã được thừa nhận rộng rãi. Báo chí kinh doanh đưa tin không ngớt về những thành công của lĩnh vực này. Công chúng xem Network Marketing như một giải pháp cho vấn đề việc làm – một vấn đề nóng của xã hội hiện đại. Khác với các doanh nghiệp Network Marketing trước kia, các doanh nghiệp làn sóng thứ 4 đã hòa nhập vào thế giới doanh nghiệp nói chung. Cùng với Thương mại điện tử, Network Marketing đang tạo thành một “làn sóng mới” trong thế giới doanh nghiệp hôm nay.